- Historiek - Keizer Karel - Infant Philippe - Maria van Oostenrijk - De O.L.V-kerk op de Zavel - Ommegang
Ommegang, -wist u dat ?- betekent «processie» van de Vlaamse woorden «omme» (eromheen) en « gang » (wandeling, verloop)
Naast de uitdrukking van een vurig religieus geloof bevat deze manifestatie eveneens een belangrijke, luxueuze deelname door leken. Deze worden gevormd door de Ambachten, de Gilden en de Rederijkerskamers.
In Brussel is de Ommegang verbonden met de naam van Beatrijs Soetkens en met de bouw van de Kerk O.L.V. op de Zavel.
Wij zijn in het jaar 1348, onder de regering van Hertog Jan III Van Brabant.
Op dat moment begint Brussel zich te ontplooien en groeit ze in belangrijkheid. Zij herbergt een bevolking van 40 000 inwoners, even talrijk als Londen. Omgeven door een massieve muur van 4 km, opent zij haar deuren naar de wijde wereld door middel van 7 poorten langs waar goederen uit het mooie Brabantse land en uit het buitenland naar de pleinen en marktkramen aangevoerd worden. En langs de Zenne glijden de schepen geladen met goederen uit andere steden.
De laken industrie doet Brussel floreren en haar vermogen neemt alsmaar toe.Weldra bevinden de kooplieden en handelaars zich aan de top, dit alles onder controle van de Amman, officier van de Hertog van Brabant. Hij dankt zijn gezag en bevoegdheden aan het feit dat hij de Raad van Schepenen voorzit, dat hij op de uitvoering van de ordonnanties toeziet en het bevel voert over de gewapende wachten.
Maar terug naar onze beroemde Beatrijs Soetkens. De traditie wil dat deze vrouw van een arme laken-arbeider op een dag stemmen hoorde.Haar werd gezegd dat de Maagd Maria,Moeder van God,erop stond de Stad Brussel ,en meer bepaald de Eed van de Kruisboog,te belonen om de bouw van een kapel ter hare eer op de Zavel. Beatrijs kreeg de opdracht om naar Antwerpen te gaan en daar een wonderbaarlijk beeldje weg te nemen.
Deze stemmen hadden een zodanig diepe invloed op haar zodat ze hen slechts kon gehoorzamen. Zij haastte zich dus met haar echtgenoot in een boot naar Antwerpen. Toen ze aankwam bij de kathedraal en het beeldje wou wegnemen, probeerde de koster zich ertegen te verzetten. Maar hoe zich tegen een hemelse wil verzetten?
Hij werd ter plaatse versteend, zonder stem en zonder kracht.
Gehaast namen beatrijs en haar echtgenoot de weg terug naar huis. Algauw werd haar echtgenoot vermoeid en uitgeput door de tegenwind en de hevige tegenstroom.
Gelukkig waakte de Almachtige en de boot voer vanzelf terug tot Brussel. Ze kwamen aan wal aan de Zavel, de plaats waar de Grote Eed van de Kruisboog oefende.
Geintrigeerd door de onverwachtse komst van dit wrak, omhuld door bovennatuurlijk licht en zachte muziek, overstelpten ze Beatrijs met duizenden vragen. Ze vertelde de oorzaken en omstandigheden van haar reis naar Antwerpen en deze gebeurtenis werd gezien als een wonder. Zelfs de Antwerpenaars, naar deze plaatst toegesneld, leenden hem een buitengewoon karakter toe.Ze gingen ermee akkoord dat het beeldje op de Zavel bleef opdat ze daar vereerd zou worden en beschermd door de bestaande kapel. Bovendien beloofde men plechtig de kapel te vervangen door een grotere kerk, dit evenement waardig.En dat een jaarlijkse processie het beeldje van de Maagd rond de kerk zou dragen onder de bescherming van de Grote Gilde.
De Ommegang was ontstaan.
Aan de oorsprong van deze beroemde processie was het inderdaad de uitdrukking van een religieus gevoel dat door de militaire instanties werd ondersteund. Geleidelijk aan werd de Ommegang de grote gebeurtenis van de Stad. De burgerlijke autoriteiten, de Ambachten, de Rederijkerskamer en de Gilden hadden er plaats genomen en gingen de geestelijkheid voorafgegaan.
Het werd de luxueuze stoet waarvan de herinnering door de eeuwen heen, tot ons is gekomen. Zoals elke jaar, vereeuwigt de Koninklijke Vennootschap «Ommegang Oppidi Bruxellensis» vandaag zijn tradities en zijn eeuwenoude rituelen door een historisch evocatie in het onvergelijkbaar kader van Grote Markt van Brussel.
|